 |
||
|
طرح ساختمان سدهاي قرهسو و زرينگل و شبكه آبياري و زهكشي |
||
|
شاره: بند انحرافي زرينگل، كانال و تونل انتقال آب زرينگل ـ كبودوال و سد مخزني كبودوال بهمنظور تنظيم آب دو رودخانه زرينگل و كبودوال به ميزان 57 ميليون مترمكعب در سال در استان گلستان احداث ميشود. اين ميزان آب بهمنظور بهبود 3400 هكتار و توسعه 10700 هكتار از اراضي پايين دست سد در نظر گرفته شده است. همچنين با احداث اين سد سيلابهاي منطقه كنترل میشود و ضمن ايجاد اشتغال، فضاي توريستي و تفريحي مناسبي در اطراف درياچه سد بهوجود ميآيد. گزارش حاضر، حاصل بازدید از روند اجرایی این طرح (در شهریور 1388) است. سابقه طرح - مطالعات مرحله شناخت طرح بهمنظور يافتن مکانی مناسب براي احداث يك سد مخزني در حوزه آبريز رودخانه زرينگل يا دشت قرهسو ـ زرينگل در سالهاي 1367 تا 1369 توسط مهندسان مشاور پژوهاب انجام شد. در اين مطالعات 7 محل مورد بررسي قرار گرفت و درنهایت محل سد كبودوال به دلايل فني و اقتصادي، خارج از حوزه آبريز رودخانه زرينگل انتخاب شد.
- مطالعات مرحله اول طرح از سال 1370 توسط همان مشاور آغاز و گزارشهاي
قسمتهاي مختلف آن طي سالهاي 1375 تا 1377 به دستگاه اجرايي ارایه
شد. متعاقب آن مطالعات مرحله دوم طرح در سال 1378 آغاز شد و با ارایه
تدريجي گزارشها و اسناد مناقصه قسمتهاي مختلف به دستگاه اجرايي، در
سال 1384 خاتمه يافت. - همزمان با انجام مطالعات مرحله دوم طرح، در سال 1380 عمليات اجرايي بند انحرافي زرينگل در قالب طرحهاي كوچك تأمين آب استان، شروع شد و در سال 1384 خاتمه يافت. - در تيرماه 1382، پس از انجام بخشي از مطالعات مرحله دوم، مناقصهاي بهمنظور اجراي كانال و تونل انتقال آب زرينگل ـ كبودوال و سد كبودوال برگزار كه شركت راهسازي و عمران ايران برنده مناقصه شد. مبلغ اين قرارداد 120737 ميليون ريال بر مبناي فهارس بهاي آبياري و زهكشي سال 1381، خاص سدسازي و راه و باند سال 1382 با 16 درصد مينوس و مدت آن60 ماه بود. پايان يافتن مدت قرارداد در سال 1387 از يكسو و تأخيرهای ايجاد شده از سوي ديگر را ميتوان از جمله دلايل تمديد مدت قرارداد به ميزان 24 ماه (تا تيرماه 1389) دانست. - در اسفند ماه 1382 پس از انجام تشريفات مناقصه براي اجراي كانال آبرسان شبكه آبياري، قراردادي با شركت ساختماني چاتال منعقد شد. مبلغ اين قرارداد 20399 ميليون ريال، براساس فهرست بهاي شبكه آبياري و زهكشي سال 1382، شاخص مبناي سه ماهه سوم همان سال و 1/15 درصد مينوس به مدت 24 ماه است. پيشرفت فيزيكي - عمليات اجرايي بند انحرافي در سال 1384 خاتمه يافته است. - حفاري و پوشش تونل انتقال به طول 330 متر، اجراي ديوار آب بند، سرريز، بخش عمدهاي از خاكريزي بدنه و تهيه و نصب ابزار دقيق سد انجام شده اما عمليات اجرايي كانال انتقال زرينگل ـ كبودوال به طول 5/2 كيلومتر شروع نشده است. از مجموع فعاليتهاي یادشده، حدود 68 درصد پيشرفت فيزيكي حاصل شده است. - از مجموعه عمليات اجرايي شبكه آبياري و زهكشي، تنها اجراي 13 كيلومتر كانال آبرسان در دست اجراست كه پيشرفت فيزيكي آن 88 درصد است. ازاین رو، پيشرفت فيزيكي ساختمان شبكه آبياري و زهكشي حدود 16 درصد برآورد ميشود. نتيجهگيري و پيشنهادها - بهرغم اتمام عمليات اجرايي بند انحرافي و حفاري و پوشش تونل انتقال آب و حصول پيشرفت فيزيكي 68 درصد از اجراي سد كبودوال، تاكنون مسير كانال انتقال آب به طول حدود 5/2 كيلومتر تملك نشده و عمليات اجرايي آن نيز شروع نشده است. در اين خصوص لازم است دستگاه اجرايي با جديت بيشتري تملك مسير كانال مزبور را پيگيري كند تا همزمان با آبگيري سد، بتوان آب رودخانه زرينگل را نيز به مخزن سد انتقال داد.
- عمليات اجرايي بخشهايي از طرح (از جمله بند انحرافي و حدود 12
كيلومتر از كانال آبرسان شبكه) در سالهاي اخير به اتمام رسيده اما
متأسفانه در ارتباط با حفاظت از آنها بهخصوص در كانال آبرسان اقدام
نشده است. شايسته است، براي جلوگيري از تخريب بخشهاي احداث شده قبل از
بهرهبرداري، دستگاه اجرايي تدبير مناسبي را براي حفاظت از آنها اتخاذ
کند. - بخشي از تأخيرهای ایجاد شده در اجراي طرح، ناشي از عدم تمليك به موقع زمينهاي مورد نياز واقع در محل اجراي بدنه سد، داخل مخزن سد (به لحاظ استحصال منابع قرضه ريزدانه) و مسير كانال انتقال آب زرينگل ـ كبودوال بوده كه از زمينهاي منابع طبيعي يا متعلق به كشاورزان است. با توجه به توافقهای انجام شده با اداره كل منابع طبيعي استان گلستان لازم است تا سازمان یادشده با سرعت بيشتري نسبت به تحويل زمينهاي مزبور اقدام و همچنين دستگاه اجرايي نيز در آزادسازي باقيمانده اراضي مردمي تسريع کند. - با توجه به توسعه اراضي قابل كشت به وسعت 10700 هكتار و مالكيت محدود كشاورزان در اين اراضي (قسمت عمده اين زمينها متعلق به منابعطبيعي بوده و در تملك مردم نیست)، بهمنظور بهرهبرداري از طرح و دستيابي به اهداف موردنظر، لازم است در خصوص چگونگي واگذاري اراضي یادشده به كشاورزان (قبل از اتمام طرح) اقدامهای لازم صورت پذيرد. در اين خصوص هماهنگي لازم با سازمان جهاد كشاورزي استان گلستان ضروري به نظر ميرسد. - در بازديد صورت گرفته مشاهده شد دستگاه اجرايي بهمنظور دسترسي به آبشار كبودوال در بالادست سد، اقدام به احداث راه دسترسي ميکند كه خارج از مجموعه عمليات اجرايي طرح است (به جز بخشي از آن كه جايگزين جاده فعلي در مخزن سد قرار ميگيرد) از اینرو، پيشنهاد ميشود اين قسمت از عمليات توسط دستگاههاي اجرايي مرتبط از جمله سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و واحدهاي استاني این سازمان تكميل شود. *كارشناس دفتر نظارت بودجه |
||
