وضعیت شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان اردبیل طی سال‌های 1387-1384

 

استانداری اردبیل

اشاره: استان اردبيل در شمال‌غرب ايران با مساحتي بالغ بر17953 كيلومترمربع قرار دارد كه حدود 09/1 درصد مساحت كل كشور را شامل مي‌شود. اين استان شامل9 شهرستان ، 25بخش، 66دهستان و2200 آبادي است. مطابق سرشماري سال 1385 جمعيت استان 1224492 نفر، يعني معادل 74/1 درصد جمعيت كل كشور بوده است.

بلندترين قله اين استان سبلان با ارتفاع 4811 متر است و پست‌ترين نقطه آن با ارتفاع 50 متر از سطح دريا در دشت مغان قرار دارد. استان اردبيل با جاذبه‌هاي طبيعي وتاريخي منحصر به‌فرد، هر سال پذيراي هزاران مسافري است كه ازاقصي نقاط كشور به اين منطقه سفر می‌کنند.

امور اجتماعي و فرهنگي

1- ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

در زیر به مهم‌ترین اقدام‌های دولت نهم به‌منظور توسعه اين فصل در استان اردبيل اشاره می‌شود:

- گردشگري

1- مکان‌يابي 37 منطقه نمونه گردشگري در استان که 11 منطقه در سفر اول و 26 منطقه در سفر دوم هيأت دولت به استان تصويب شد و تا کنون در 10 منطقه از مناطق مصوب يادشده بيش از 727 ميليارد تومان سرمايه‌گذاري به‌منظور ايجاد تأسيسات گردشگري انجام شده و مطالعه امکان‌سنجي 35 منطقه با 5/1 ميليارد تومان اعتبار صورت گرفته است.

2- انتخاب 12 روستاي هدف گردشگري با دقت در بافت تاريخي آنها.

3- مکان‌يابي 11 کمپينگ اقامتي در استان که يک کمپينگ در شهر توريستي سرعين شهرستان اردبيل (در منطقه ويند کلخوران) آماده بهره‌برداري بوده و بقیه در دست مطالعه و احداث است.

4- احداث 44 چشمه سرويس بهداشتي در سطح استان.

5- صدور موافقت اصولي براي ساخت 31 پروژه هتل، هتل ـ آپارتمان و تأسيسات گردشگري و آب درماني. 2- تربيت بدني

ورزش عامل مهمي در تأمين سلامت، شادابي و نشاط عمومي جامعه است. در اين بين، استان اردبيل قابليت‌هاي خود را در عرصه‌ ورزش به جهانيان معرفي کرده است. به لحاظ صبغه ورزشي استان و به‌منظور گسترش زير‌ساخت‌هاي مربوط به اين بخش مهم، اقدام‌های چشمگيري در 3 سال اخير در استان اردبيل انجام گرفته به‌طوري که 54 پروژه ورزشي از جمله  فاز اول ورزشگاه 20 هزار نفري علي دايي، سالن 6 هزار نفري سرپوشيده جهان پهلوان رضازاده، 38 سالن ورزشي و استخر و ... تکميل شده و به بهره‌برداري رسيده است. جدول شماره 4 اطلاعات آماري مربوط به اقدام‌های اين بخش را نشان مي دهد.

3- آموزش عالي

تأثير توسعه آموزش عالي در تربيت نيروهاي انساني متخصص براي عمران، آباداني و توسعه روزافزون جامعه برکسي پوشيده نيست. دولت نهم با درک صحيح اين مهم، اقدام‌های قابل توجهي را به‌منظور توسعه نرم‌افزاري و سخت‌افزاري دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالي استان برداشته است به‌طوري که 21 مرکز آموزش عالي استان در سال تحصيلي 1384-1383  به 27 مرکز در سال تحصيلي 1388-1387 رسيد.

4- بهداشت و درمان

به لحاظ اهميت ويژه حوزه‌ سلامت عمومي جامعه، دولت عدالت محور نهم اقدام‌های گسترده‌اي را براي بهبود شاخص‌هاي بهداشتي و درماني در استان اردبيل انجام داده است. در کنار تکميل بيمارستان‌هاي در دست احداث از جمـله به بهره‌برداري رساندن بيمارستان 96 تختخوابي خلخال و بيمارستان 64 تختخوابي ولايت مغان (گرمي)، افزايش 33 تخت ICU و 30 تخت CCU، ايجاد بخش سرطان‌شناسي آنکولوژي بيمارستان امام خميني(ره) با 15 تخت بستري، افزايش 10 تخت همودياليز، تجهيز و راه‌اندازي آزمايشگاه ژنتيک مولکولي در بيمارستان امام خميني(ره) اردبيل و آغاز احداث مرکز تروما و سوختگي با ظرفيت 120 تختخواب از اقدام‌های مهم دولت بوده است. تحت پوشش قراردادن 99 درصد جمعيت روستايي و عشايري استان در طرح بيمه روستـايي و پـزشـک خـانواده و صدور دفترچه بيمه خدمات درماني براي جمعيت روستاها و شهرهاي زير 20 هزار نفر، از ديگر اقدام‌های مهم دولت نهم در اين حيطه است که در حال حاضر به‌ازاي هر 8 تا 12 هزار نفر، يک پزشک، خدمات بهداشتي و درماني را به مردم ارايه مي‌کند.

5- تعاون

از بدو شروع به کار دولت نهم، اداره‌کل تعاون استان به‌عنوان متولي بخش تعاون، چهار محور اشتغال‌زايي، مسکن مهر، سياست‌هاي اصل 44 قانون اساسي و توزيع برگه‌هاي سهــام عــدالت را در اولويت کاري خود قرار داد.

6- نوسازي مدارس

به لحاظ اهميت خاص توسعه زيرساخت‌هاي آموزشي و پرورشي در استان، تلاش شده است تا فرآيند مربوط به احداث واحدهاي آموزشي در نقاط مختلف استان در نشست‌هاي کارشناسي بررسي و تصميمات لازم گرفته شود. در اين راستا و با فعاليت‌هاي انجام شده از آغاز فعاليت دولت نهم 218 پروژه با 764 کلاس درس تحويل سازمان آموزش و پرورش استان شده است.

امور زيربنايي

1- فصل آب

مهم‌ترین اقدام‌های شرکت آب منطقه‌اي اردبيل از آغاز فعاليت دولت نهم تاکنون به شرح زیر است:

- مهار آب‌هاي سطحي

- با آب‌گيري سد‌هاي سبلان و يامچي از خروج حدود 210 ميليون متر مکعب از آب‌هاي سطحي مازاد جلوگيري شده است.

- 20 سد و شبکه آبياري و زهکشي در محدوده استان در دست مطالعه است که در صورت اجرا شدن اين طرح‌ها 100 ميليون متر مکعب آب مازاد مهار می‌شود و بخش ديگري از مشکلات معيشتي مردم منطقه مرتفع خواهد شد.

- عمليات اجرايي سد سرخاب و انحراف آب و فرازبند و  تونل‌هاي انحراف سد گيوي به اتمام رسيده است و عمليات اجرايي گالري تزريق ، سرريز و بدنه سد ادامه دارد. با احداث اين سد 76 ميليون متر مکعب آب مهار خواهد شد. در ضمن عمليات اجرايي سد خورشيد‌آباد نيز از سال 1387 آغاز شده است.

- اجراي شبکه‌هاي آبياري و زهکشي

- خط انتقال شبکه سبلان به‌طول 5/2 کيلومتر در حال اتمام بوده و قسمت اول شبکه به‌طول 5/15 کيلومتر در حال اجرا است.

- حدود 5500 هکتار از شبکه يامچي به صورت تلفيقي مورد بهره‌برداري قرار گرفته است و عمليات تکميلي در حال بهره‌برداري بوده و 3900 هکتار ديگر ادامه دارد.

- عمليات اجرايي شبکه خداآفرين در دشت مغان با پاياب 62 هزار هکتار در دست اقدام بوده و حدود 24 کيلومتر از کانال اصلي در دو قطعه در حال احداث است.

- آب‌رساني به شهرها

- تصفيه‌خانه آب‌رساني مشکين‌شهر با ظرفيت 450 ليتر در ثانيه و تصفيه‌خانه گرمي با ظرفيت 300 ليتر در ثانيه و خط انتقال آن به طول 50 کيلومتر خاتمه یافته و به بهره‌برداري رسيده و مطالعه آب‌رساني به شهر‌هاي عنبران و نمين نیز در حال خاتمه است.

- مطالعه و اجراي ساماندهي رودخانه‌هاي مرزي

- مطالعه ساماندهی رودخانه‌هاي مرزي ارس و بالهارود به طول 17 کيلومتر انجام شده و بقيه در حال مطالعه است.

- تعادل بخشي آبخوان دشت اردبيل

با جلوگيري از اضافه برداشت آب‌های زيرزميني و انسداد چاه‌هاي غير مجاز به‌ويژه در دشت اردبيل، به ميزان 9 ميليون متر مکعب از کسري آبخوان دشت یادشده جبران شده است.

2- مسکن شهري و روستايي

اهتمام ويژه و بستر‌سازي جدي براي تأمین مسکن اقشار فاقد مسکن از جمله اولويت‌هاي کاري دولت نهم و استانداران کشور بوده است.

در اين راستا تاکنون حدود 25 جلسه ستاد هماهنگي تأمين مسکن استان تشکيل و به‌منظور پيشبرد طرح بزرگ مسکن مهر در سراسر استان، تصميم‌های اساسي و عملياتي اتخاذ شده است. تأمين زمين براي احداث 2 هزار واحد مسکونی در شهرستان نمين که عمليات آماده‌سازي آن در حال حاضر توسط بنياد مسکن انقلاب اسلامي استان در حال اجراست، تأمين 13 هزارمترمربع زمين آماده شده در شهرستان نير براي اين طرح و ... تنها بخشي از اقدام‌های انجام شده در استان است.

 سازمان مسکن و شهرسازي استان در قالب اجراي طرح مسکن مهر  براي 30200 واحد مسکوني، تفاهمنامه منعقد کرده و همچنین 1300 واحد مسکن اجاره‌اي در حال احداث است.

3- راه و ترابري

به لحاظ موقعيت کوهستاني استان اردبيل، توسعه راه‌ها به‌عنوان شريان‌هاي ارتباطي داخل و خارج استان از اهميت خاصي برخوردار است. به دنبال تقويت اعتباراتي و عملياتي جاده اصلي استان به مرکز کشور در 3 سال گذشته، در سال جاری سقف اعتباراتي اين پروژه ملي برداشته شده و 9 گروه پيمانکاري در قطعات مختلف آن مشغول فعاليت هستند. براي اين پروژه تاکنون بيش از 56 ميليارد تومان هزينه شده است. اتمام پروژه حذف گردنه لنگان در محور ترانزيتي اردبيل به شمال استان، افزايش اعتبارات پروژه بزرگ راه‌آهن ميانه در سال جاري و ... تنها بخشي از خدمات دولت در فصل راه‌سـازي استـان به شمار مي‌رود.

4- انرژی

- برق

اجراي نيروگاه 630 مگاواتي سيکل ترکيبي اردبيل در کمتر از 3 سال که هم اينک هر 4 واحد آن وارد مدار شده، احداث خط و پست 63 کيلو ولت اجيرلو، احداث پست‌هاي 63 کيلوولت کمي‌آباد و نير، احداث خط و پست 63 کيلوولت کوثر، احداث خط 400 کيلوولت نيروگاه اردبيل به پارس‌آباد و خط 230 کيلوولت شهرک صنعتي شماره2 و افزايش قدرت ترانس‌هاي پست‌هاي یادشده از جمله دستاوردهاي دولت نهم در صنعت برق استان است.

- گازرسانی

آغاز عمليات گاز‌رساني به شهرهاي کلور، کوراييم، هشتجين و موران و حدود 65 روستا، گاز‌رساني به شهرهاي انگوت، اصلاندوز و حدود 120 روستا، اجراي 1035 کيلومتر شبکه تغذيه و توزيع و جذب نزدیک به 50 هزار مشترک و شروع عمليات اجرايي خط انتقالCNG برای تأمين گاز نيروگاه سيکل ترکيبي اردبيل و آغـاز عـمـليـات خـط انتقـال 16 اينچي تقويتي مشکين‌شهر از جمله اقدام‌های انجام شده در صنعت گاز استان پس از شروع فعاليت دولت نهم است.

در کنار اين، توسعه جايگاه‌هاي CNG نيز در سراسر استان همواره با جديت مورد پي‌گيري بوده به‌طوري که در حال حاضر 13 جايگاه CNG در سراسر استان فعال است و تلاش مي‌شود 17 جايگاه در دست احداث ديگر تا پايان سال تکميل و آماده افتتاح شود.

5- ارتباطات و فناوري اطلاعات

به لحاظ اهميت توسعه ارتباطات، در سه سال اخير گام‌های بلندي برای گسترش زيرساخت‌هاي ارتباطي و فناوري اطلاعات در استان اردبيل برداشته شده است.

اجراي بيش از 4 هزار کيلومتر فيبر نوري برای تحت پوشش قرار دادن تمام شهرستان‌ها و شهرهاي استان، نصب و راه‌اندازي ICT در 320 روستا، واگذاري تلفن بدون سيم GSM در اغلب روستاهاي استان و...  از دیگر اقدام‌های مربوط به این بخش است. همچنين در حال حاضر تمام شهرستان‌هاي استان به شبکه الکترونيکي دولت متصل هستند.

امور توليدي

1- كشاورزي

از مجموع 17867 كيلومتر مربع وسعت استان، 4/39 درصد آن را اراضي كشاورزي، 7/55 درصد را مراتع و 9/2 درصد را جنگل تشكيل مي‌دهد. وسعت اراضي كشاورزي استان 788614 هكتار بوده كه 37 درصد آن آبي و 63 درصد ديم است.

36 درصد جمعيت شاغل استان در بخش كشاورزي فعاليت دارند كه 10 درصد بالاتر از ميانگين كشوري است.

سهم ارزش‌افزوده بخش كشاورزي در توليد ناخالص داخلي استان حدود 30 درصد بوده در حالي كه ميانگين اين سهم در كشور 20 درصد است.

استان با توليد 1129 تن چغندر بذري و 10788 تن ذرت بذري رتبه اول، با تولید 828 هزارتن سيب زميني رتبه دوم و با تولید 35598 تن پنبه رتبه چهارم كشور را داراست.

از سال1379 تا پايان سال 1384 از محل تسهيلات بانكي در اين بخش براي 4500 نفر ايجاد اشتغال شده، در صورتي كه اين رقم طي سال‌هاي 1385، 1386و 1387حدود 5900 نفر بوده است.

تاپايان سال 1384، بازده آبياري استان 32 درصد بوده كه با اجراي طرح‌هاي بهسازي كانال‌هاي آبياري پوشش انهار سنتي، شبكه‌هاي آبياري و زهكشي، سيستم‌هاي آبياري تحت فشار، تسطيح اراضي و مديريت مزرعه طي سال‌هاي 1385 و 1386 به 42 درصد افزايش يافته است .

تا پايان سال 1384 مهندسان ناظر شاغل در بخش، 202 نفر بوده‌اند كه با ايجاد زمينه اشتغال و جذب در طرح‌هاي محوري گندم و ساير زراعت‌ها طي سال‌هاي 1385و 1386 به 488 نفر افزايش يافته‌اند.

2- صنعت ومعدن

در بخش صنعت از سال 1384 تا سال 1387 تعداد 2488 فقره جواز تأسيس با پيش‌بيني 51180 ميليارد ريال سرمايه‌گذاري و 58740 نفر اشتغال صادر شده است. از اين تعداد، 536 طرح با سرمايه‌گذاري 7378 ميليارد ريال، از پيشرفت فيزيكي بالاي 20 درصد برخوردار هستند كه با بهره‌برداري از اين طرح‌ها زمينه اشتغال 18988 نفر به‌صورت مستقيم فراهم خواهد شد.

همچنين دراين مدت 381 فقره پروانه بهره‌برداري صنعتي با 4666 ميليارد ريال سرمايه‌گذاري و 4833 نفر اشتغال صادر شده است.

درخصوص شهرك‌هاي صنعتي استان در دولت نهم نسبت به سال‌هاي قبل تعداد قراردادهاي واگذاري زمين از 541 فقره، به 844 فقره، مقدار زمين‌هاي قابل واگذاري از 147 هكتار به 322 هكتار و ميزان اشتغال واحدهاي بهره‌برداري شده از 2542 نفر به 4690 نفر افزايش پيدا كرده است.

 

طراحي و اجراي تصفيه خانه شهرك‌هاي صنعتي شماره یک و 2 اردبيل كه از مصوبات دور اول سفر رییس‌جمهوري به استان بوده، در سال گذشته افتتاح شده و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است . 

3- بازرگاني

به دنبال مصوبه استاني هیأت دولت در سال 1385 مديريت گمرك اردبيل به اداره كل گمركات استان و اداره گمرك بيله‌سوار نيز به مديريت ارتقا پيدا كرد. در حال حاضر گمرك بيله‌سوار بين‌المللي است و تمام عمليات گمركي در گمركات استان صورت مي‌گيرد.

سفرهاي استاني

سفرهاي استاني، تأثير چشمگيري بر توسعه استان اردبيل داشته است. برخی اقدام‌های انجام شده در سفرهای اول و دوم هیأت دولت به استان اردبیل به شرح زیر است:

سفراول

- احداث مجتمع پتروشيمي استان با5000 ميليارد ريال سرمايه‌گذاري (كار احداث شروع شده است و10درصد پيشرفت دارد).

- احداث نيروگاه گازي اردبيل با2400ميليارد ريال سرمايه‌گذاري (كار احداث شروع شده است و 65 درصد پيشرفت فيزيكي دارد).

- احداث 20 سالن ورزشي تربيت بدني و كارگران با150 ميليارد ريال اعتبار.

- شروع عمليات گازرساني به پتروشيمي(خوراك)، نيروگاه گازي (سوخت) و شهرهاي موران گرمي، كلور، هشتجين خلخال و كوراييم نيربا5470 ميليارد ريال سرمايه‌گذاري (عمليات احداث خط انتقال شروع شده است).