تحقق 129درصدی ضریب نفـوذ کاربران اینترنت

اشاره: در سال 1382 هم‌زمان با تصویب لایحه تغییر وظایف و نام وزارت پست و تلگراف و تلفن به «وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات» توسط مجلس شورای اسلامی و با توجه به تغییر ساختار شرکت مخابرات ایران، مجموعه قوانین وظایف و اختیارات جدید این وزارتخانه، تدوین و تصویب شد.

از این رهگذر سه شرکت ارتباطات دیتا – که در سال 1384 به فناوری اطلاعات تغییر نام داد – زیرساخت و ارتباطات سیار در کنار شرکت مخابرات ایران تشکیل شدند.

علاوه بر شرکت مادر تخصصی مخابرات و پست، تشکیل دو سازمان فضایی و تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و دو شورای فرابخشی با عناوین «شورای عالی فناوری اطلاعات» و «شورای فضایی» نیز بخشی از این تحولات ساختاری به شمار می‌آید.

در این گزارش که توسط معاونت ارتباطات و برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و از سوی دفتر وزارتی وزارتخانه یادشده برای «هفته‌نامه برنامه» ارسال شده است، به برخی از فعالیت‌های بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات در سند زیر بخش مخابرات، پست و فناوری اطلاعات طی چهار سال فعالیت دولت نهم از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388 اشاره می‌شود.

زیر بخش مخابرات

بخشی از اقدام‌های مهم و اساسی انجام شده بر اساس سند ملی توسعه بخش ICT در برنامه چهارم توسعه كشور از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388 عبارت است از:

- تشكیل جلسات كارشناسی پیوسته در تمام معاونت‌های وزارتخانه از تاریخ19/4/1385 برای تبیین چگونگی اجرای بند«ج» سیاست‌های كلی اصل 44 قانون اساسی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات.

- مطالعه، بررسی و طراحی سازمان لازم برای اجرای سیاست‌های كلی اصل 44 قانون اساسی و تدوین آیین‌نامه شورای اجرای سیاست‌های كلی اصل44 قانون اساسی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات متشكل از یك كمیسیون اصلی و دو كمیسیون تخصصی پست و مخابرات و كمیته‌های تخصصی ذی‌ربط.

- مطالعه و بررسی نحوه واگذاری شركت‌های مخابراتی و اخذ مصوبه از هیأت وزیران به شماره 163955/ت36544 هـ مورخ 8/12/1385 درخصوص تصویب «چارچوب كلی نحوه واگذاری شركت‌های مخابراتی قابل واگذاری».

- برگزاری جلسات كارشناسی مستمر با رییس سازمان خصوصی‌سازی و اعضای هیأت عامل سازمان یادشده به منظور عملیاتی کردن مصوبه هیأت وزیران.

- بررسی كارشناسی و اخذ مصوبات مورد نیاز برای خصوصی‌سازی شركت مخابرات ایران از هیأت وزیران در خصوص موارد مختلف از جمله : میزان سرمایه، میزان بدهی شركت‌ها به شركت مخابرات ایران و...

- تهیه و تدوین اساسنامه‌های جدید شركت‌های مخابرات ایران، ارتباطات زیرساخت و فناوری اطلاعات و اصلاح اساسنامه‌های سازمان‌های فضایی ایران و تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و ارسال به مراجع ذی‌ربط برای تصویب در راستای خصوصی‌سازی و اخذ مصوبه درخصوص برخی ازاساسنامه‌ها.

- بررسی و اظهارنظر كارشناسی و تهیه پیشنهاد مرتبط با بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات براساس مطالعات تطبیقی و شرایط محیطی، در خصوص پیش‌نویس طرح مجلس شورای اسلامی در خصوص «اجرای سیاست‌های ابلاغی اصل 44 قانون اساسی و واگذاری فعالیت‌ها و بنگاه‌های دولتی به بخش غیردولتی» و ارایه آن به مركز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

- تشكیل 13جلسه شورای اجرای سیاست‌های كلی اصل 44 قانون اساسی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات و تصمیم‌گیری در خصوص راهبرد خصوصی‌سازی در بخش با تعیین مسؤولان اقدام و زمانبندی مشخص و پی‌گیری مستمر برای تحقق اهداف سیاست‌های كلی.

- پذیرش شركت مخابرات ایران با سرمایه 45873655652000 ریال در بورس اوراق بهادار ایران و عرضه پنج درصد از سهام آن در بورس به‌عنوان بزرگ‌ترین خصوصی‌سازی تاریخ بورس ایران.

- برگزاری جلسه‌های كمیسیون اصلی و كمیسیون‌های تخصصی و فرعی شورای اجرای سیاست‌های كلی اصل 44 قانون اساسی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات به‌صورت مستمر و پی‌گیرانه به‌منظور اجرای دقیق مصوبات شورا.

- انجام اقدام‌های لازم در خصوص پیاده‌سازی مدیریت یكپارچه شبكه‌های ارتباطی در شركت‌های ارتباطات زیرساخت، ارتباطات سیار و فناوری اطلاعات.

- تدوین و اعمال مقررات، استانداردها و ضوابط در سرویس‌های رادیویی در مراحل صدور مجوز، نظارت و استفاده از طیف فرکانس رادیویی.

- فعال کردن پروژه مهندسی مجدد طیف (بهینه سازی) و به‌روزرسانی جدول و كتاب تخصیص فركانس امواج رادیویی جمهوری اسلامی ایران.

- تدوین لایحه جامع ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور و تقدیم آن به هیأت وزیران.

- تصویب قانون صیانت از حریم مسیرهای شبكه فیبر نوری كشور در مجلس شورای اسلامی.

سایر اقدام‌های مهم انجام شده در زیربخش مخابرات از 1/6/1384 تا 1/4/1388

- به روزرسانی واگذاری تلفن ثابت در تمام استان‌های كشور.

- صدور پروانه موافقتنامه اپراتور دوم تلفن همراه (شركت ایرانسل) پس از واریز مبلغ 3158400 میلیون ریال ، معادل هم ارز ریالی مبلغ سیصد میلیون یورو به‌عنوان مبلغ اولیه حق امتیاز به حساب خزانه دولت و شروع به كار آن در سال 1385 به‌عنوان نخستین اپراتور غیردولتی تلفن همراه در سراسر كشور.

- مطالعه و بررسی در خصوص تدوین پروانه اپراتور سوم تلفن همراه كشور.

- تدوین و ابلاغ پروانه فعالیت اپراتور اول (شركت مخابرات ایران). 

- تدوین و اعطای پروانه ارایه خدمات انتقال داده‌های بی‌سیم مبتنی بر فناوری WiMAX.

- تدوین تعرفه‌های خدمات مجتمع دیجیتالی، استفاده از باجه اینترانت همگانی با دستگاه مولتی مدیا، ارتباط مشتركان تلفن همراه و ثابت با شبكه پی جو، مكالمات تلفن‌های ثابت بی‌سیم روستایی به صورت اعتباری، شبكه هوشمند و شارع.

- راه‌اندازی و بهره‌برداری از شبكه سراسری هوشمند با ظرفیت 3 میلیون مشترك و با قابلیت توسعه تا 12 میلیون مشترك به‌منظور ارایه خدمات هشت‌گانه: نظرسنجی، مكالمات انبوه، شبكه خصوصی مجازی، مشاوره تلفنی، شماره اختصاصی، شماره فراگیر، كارت اعتباری و مكالمه رایگان در اكثر شهرهای كشور.

- اجرای پروژه مدیریت شبكه سوییچ به‌منظور مدیریت یكپارچه مراكز سوییچ بین شهری و نظارت متمركز بر ترافیك ارتباطات بین شهری و بین‌الملل.

- بهینه‌سازی ترافیك و انتقال آنها از روی سیستم‌های آنالوگ به سیستم‌های دیجیتال.

- مطالعه و بررسی پیاده‌سازی شبكه‌های نسل جدید و تدوین استانداردهای مربوط به آن.

- بهره‌برداری از كابل زیردریایی ایران – كویت به ظرفیت STM1- 16. 

- اقدام برای انتقال ترافیك بین‌الملل تاجیكستان از طریق ایران و پی‌گیری و اقدام برای برقراری ترافیك روی كابل مشهد - هرات (افغانستان) برای ترانزیت ارتباط.

- اتمام كابل‌كشی مسیرهای فیبر نوری ارتباط مستقیم ایران با كشور عراق.

- هماهنگی برای ارتقای سیستم‌های موجود بین ایران و كشورهای آذربایجان ، تركیه، ارمنستان، تركمنستان و امارات و امضای تفاهمنامه اتصال شبكه فیبر نوری ایران به عمان.

- طراحی شبكه‌های ارتباطی با رویكرد عرضه گسترده خدمات فناوری اطلاعات.

- بهسازی سیستم‌های انتقال از قبیل ماهواره، رادیو و ماكس.

- بهسازی مدیریت و امنیت شبكه زیرساخت.

- بهسازی سرویس‌ها و خرید و نصب مركز تهیه صورتحساب و خدمات مشتركان شركت ارتباطات زیرساخت.

- توجه بیشتر به استان‌های كمتر توسعه‌یافته در خصوص تأمین تلفن ثابت.

- توجه جدی به حقوق مشتری و مشتری‌مداری و اجرای طرح تكریم ارباب رجوع.

- نصب دستگاه‌های تلفن همگانی چندمنظوره برای ارتباطات شهری و بین‌شهری و همچنین بررسی ایجاد امكان ارتباط بین‌الملل از طریق تلفن‌های همگانی.

- واگذاری فعالیت‌های تصدی‌گری مخابرات به بخش غیردولتی و افزایش سهم بخش غیردولتی در سرمایه‌گذاری كل بخش مخابرات و افزایش میزان اشتغال در این بخش.

- حمایت از تولیدكنندگان داخلی تجهیزات مخابراتی از طریق اولویت استفاده از تجهیزات داخلی نسبت به تجهیزات مشابه خارجی.

- تهیه طرح ایجاد شبكه زیرساخت ماهواره‌ای و شبكه اضطراری ماهواره‌ای.

- نصب و راه‌اندازی28 پایانه زمینی (VSAT).

- استفاده ازمركزتحقیقات مخابرات ایران به‌عنوان مرجع اعلام رسمی توانمندی‌ها و نیازهای فنی و تجهیزاتی و استانداردهای ارتباطی كشور.

- ایجاد هسته‌های تحقیقاتی در تمام استان‌ها و ساماندهی تحقیقات استانی برای رفع نیاز به‌صورت بهینه.

- توسعه همكاری‌های مشترك تحقیقاتی با مراكز تحقیقاتی مشابه در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی.

- تدوین و بومی‌سازی استانداردهای مرتبط با ارتباطات و فناوری اطلاعات و ایجاد آزمایشگاه‌های آزمایش نمونه (Type Approval) در سطح ملی و در حوزه یادشده.

- تصویب 914899 میلیون ریال تسهیلات به متقاضیان بخش خصوصی و تعاونی به‌صورت وجوه اداره شده برای حمایت از پروژه‌ها و ‏طرح‌های توسعه‌ای اشتغال‌آفرین یا صادرات كالا و خدمات در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات.

- تهیه الحاقیه‌های مدیریتی برای تجهیزات مخابراتی موردنیاز و توسعه شبكه‌های مخابراتی كشور.

- تهیه و تدوین سند ویژه ارتقای بهره‌وری بخش ارتباطات در برنامه چهارم توسعه كشور.

- شناخت و بررسی اقتصادی، مالی، بازار و سرمایه‌گذاری در بخش ICT كشور.

- اتمام فاز اول پروژه توسعه و تجهیز آزمایشگاه‌های (تداخل الكترو مغناطیس) و (سازگاری الكترو مغناطیس) سیستم‌های مخابراتی.

زیر بخش پست

اقدام‌های مهم و اساسی انجام شده زیربخش پست براساس سند ملی توسعه بخش ICT در برنامه چهارم توسعه کشور از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388 عبارت است از:

 - راه‌اندازی و شکل‌گیری نهاد تنظیم مقررات پستی در چارچوب سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی.

- تهیه و تدوین طرح جامع توسعه پست كشور.

- پی‌گیری و تلاش به‌منظور عرضه خدمات کارت‌های اعتباری و هوشمند الکترونیک در پست بانك.

- مطالعه بهنگام‌سازی اطلاعات بانك اطلاعات كدپستی و كدگذاری و پلاک‌کوبی بیش از 33 میلیون مکان و ایجاد بیش از 15 میلیون بانک تخصصی مکانی.

- پی‌گیری و تلاش برای ایجاد و راه‌اندازی قطب پستی خاورمیانه (HUB پستی) و تأمین منابع مالی مورد نیاز.

- مطالعه و راه‌اندازی خدمات نوین پستی از جمله پست تركیبی و پست لجستیك.

- مطالعه و تدوین سازوكار مناسب به‌منظور استقرار پست و پست بانك در مبادی ورودی و خروجی كشور از جمله فرودگاه‌ها، بنادر و مناطق آزاد تجاری با هماهنگی سایر دستگاه‌های ذی‌ربط.

- تشكیل كمیته ایجاد پیشخوان دولت در شركت پست به‌منظور فراهم كردن زمینه‌های لازم برای عرضه خدمات دولتی در دفاتر ارتباطات و فناوری اطلاعات به‌عنوان پیشخوان دولت.

- پی‌گیری استقرار نظام كنترل كیفیت فعالیت و سنجش رضایت مشتری و ایجاد سیستم مدیریت ارتباط با مشتری در شركت‌های وابسته.

- بررسی و انجام مطالعه در خصوص ایجاد نظام تعرفه‌های پستی منعطف، مبتنی بر قیمت تمام‌شده و نظام عرضه و تقاضای بازار ارتباطات پستی.

- پی‌گیری و تلاش به‌منظور ساماندهی توزیع مرسولات پستی از طریق هماهنگی با دستگاه‌های ذی‌ربط برای نصب صندوق‌های پستی در ورودی اماكن.

- مطالعه و بررسی در خصوص اصلاح ساختار بخش پست و لحاظ کردن وظایف بهنگام‌سازی اطلاعات و عرضه خدمات كدپستی ده رقمی ‌به متقاضیان.

سایر اقدام‌های مهم انجام شده در زیربخش پست از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388

- تدوین برنامه كلان استراتژیك شركت دولتی پست‌بانك در برنامه چهارم توسعه كشور.

- اخذ مجوز ارایه خدمات بانکی در دفاتر خدمات ارتباطات و فناوری اطلاعات شهری از بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران.

- اخذ مجوز فعالیت‌های ارزی از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و اتصال به شبکه جهانی سوئیفت.

- اتصال تمام دستگاه‌های خودپرداز پست بانك به شبكه شتاب.

- پی‌گیری برای پیشرفت طرح ایجاد منطقه ویژه اقتصادی پیام و تكمیل مخازن ایستگاه (ثابت) اصلی سوخت‌رسانی فرودگاه پیام به ظرفیت تقریبی 600 هزار لیتر.

- برنامه‌ریزی برای رفع تعارض املاك منطقه ویژه اقتصادی پیام.

- استقرار سپاه حفاظت هواپیمایی در فرودگاه شركت خدمات هوایی پست و مخابرات (پیام).

- شروع عملیات اجرایی زیرساخت منطقه ویژه اقتصادی پیام.

- شروع ساخت انبارهای منطقه ویژه اقتصادی پیام.

- مطالعه، طراحی، پیاده‌سازی و راه‌اندازی سیستم امنیت اطلاعات پست بانك.

- تدوین پروتكل خدمات پستی در ایران.

- زمان‌سنجی و ارایه خدمات و مرسولات پستی.

- شناخت و تدوین موانع رشد بخش خصوصی در صنعت پست و ارایه برنامه بهبود كسب و كار.

- ارایه مدلی برای توسعه پست مبتنی بر فناوری‌‌های نوین.

زیر بخش فناوری اطلاعات

اقدام‌های مهم و اساسی انجام شده در زیربخش فناوری اطلاعات براساس سند ملی توسعه بخشICT در برنامه چهارم توسعه كشور از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388 عبارت است از:

- انجام اقدام‌های لازم درخصوص تدوین و پیاده‌سازی نظام طرح جامع توسعه فناوری اطلاعات شامل تدوین و تصویب چارچوب نظام جامع فناوری اطلاعات کشور، تدوین سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات كشور، طراحی شبكه علمی كشور و اجرای Core آن در تهران، طراحی مترواترنت استان قم و اجرای آن به‌عنوان زیرساخت پایلوت كارت هوشمند ملی، طراحی مترواترنت استان كرمان و اجرای آن به‌عنوان زیرساخت پایلوت دولت الكترونیك، طراحی شبكه ملی اینترنت (مترو اترنت،IDC، پورتال)و تدوین و ابلاغ سیاست‌های ایجاد مركز خدمات داده اینترنتی.

- تدوین نظام فنی و اجرایی فناوری اطلاعات و تهیه و تصویب آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و ضوابط و معیارها شامل تهیه و تدوین پیش‌نویس لایحه قانونی تشكیل سازمان نظام مهندسی فناوری اطلاعات كشور، تدوین پیش‌نویس آیین‌نامه احراز صلاحیت و رتبه‌بندی شركت‌های فعال در حوزه فناوری اطلاعات، تهیه و ابلاغ بخشنامه استفاده از سیستم مدیریت هزینه، تهیه و ابلاغ دستور‌العمل و استانداردهای یکپارچه‌سازی عرضه خدمات الکترونیکی دستگاه‌ها با درگاه خدمات الکترونیکی ایران، تهیه و ایجاد آیین‌نامه ایجاد پست الکترونیکیIran.ir و تهیه و ارایه دستورالعمل اجرایی ارایه تسهیلات به بنگاه‌های اقتصادی زود بازده در حوزهIT .

- ایجاد پورتال ملی شامل مذاکره و همکاری گسترده فنی با دستگاه‌ها و ارگان‌های دولتی برای ارایه خدمات الکترونیکی در قالب پروژه‌های ارایه خدمات مجتمع برای ارایه سرویس این دستگاه‌ها روی پورتال یادشده، نگهداری، کنترل، به‌روزرسانی و استانداردسازی پورتالIran.ir ، راه‌اندازی 680 آدرس پست الکترونیکی، راه‌اندازی 12900 سایت به همراه 450 سرویس مختلف در درگاه Iran.ir و تهیه و تدوین کتاب جامع راهنمای نصب و راه‌اندازی پورتال سازمانی و استانی به همراه لوح فشرده.

- تهیه و تصویب سندهای فرابخشی حوزه فناوری اطلاعات شامل همکاری در تدوین سند ملی توسعه فرابخشی دولت الکترونیکی و تدوین برنامه اجرایی استقرار دولت الكترونیكی و طرح پایلوت ایجاد دولت الکترونیکی در استان کرمان، ارایه پیشنهادهای لازم درخصوص بازنگری برنامه جامع توسعه تجارت الکترونیکی، تعریف و انجام پروژه‌ای به‌منظور تدوین سیاست‌ها، راهبردها و پروژه‌های سلامت الکترونیکی و تدوین استانداردهای كلی سلامت الكترونیكی، طراحی ایجاد شبكه ارتباطی بیمارستان‌ها و سازمان‌های تأمین اجتماعی و اجرای مرحله پایلوت 31 بیمارستان استان تهران، تدوین ضوابط، معیارها و چارچوب‌های عرضه خدمات الکترونیکی براساس ماده 27 آیین‌نامه اجرایی تبصره 13 قانون بودجه سال 1385 کشور و تدوین سند کارت هوشمند ملی چندمنظوره (ایران کارت).

- تدوین و آغاز اجرای پروژه تجهیز و ارتقای لایه‌های شبكه ملی اینترنت.

- تدوین و آغاز اجرای پروژه ایجاد مركز داده ملی.

سایر اقدام‌های مهم انجام شده در زیربخش فناوری اطلاعات از تاریخ 1/6/1384 تا 1/4/1388

- تهیه نرم افزار و استقرار پورتال روستایی برای 300 روستای استان اصفهان.

- بومی‌سازی و شخصی‌سازی پروژه متن باز Sakai.

- توسعه مركز عملیات امنیت اطلاعات برای دروازه‌های اینترنتی كشور.

- اتمام فاز اول توسعه نرم افزارهای enterprise بر پایه نرم افزارهای متن باز.

- تدوین طرح ترویج و توسعه نرم‌افزارهای آزاد متن باز و ارایه طرح مدیریتی آن.

- مطالعه، طراحی و راه اندازی مركز نخبگان فناوری اطلاعات و ارتباطات.

- راه اندازی اندیشگاه فناوری اطلاعات.