    |
||
|
بررسي هدفگذاري و اجرا در برنامه هاي پنجساله گذشته نشان ميدهد: لزوم توجه همزمان به برنامه هاي كوتاه مدت و ميان مدت در صنعت برق |
||
|
اشاره: تأمين پايدار و مطمئن انرژي الكتريكي با هزينههاي مناسب
عمدهترين هدف صنعت برق است. سرمايهگذاريهاي مناسب در بخشهاي
سهگانه توليد، توزيع و انتقال، اصلاح ساختار صنعت برق با هدف جلب
مشاركت بخش خصوصي، استفاده از فناوريهاي مناسب و كارآمد، ايجاد تنوع
نيروگاهي، استفاده از تركيب بهينه نيروگاهي، تأمين مطمئن سوخت و تركيب
مناسب آن، افزايش مجموعه اين تلاشها سبب شده است عملكرد قابلقبولي را در حوزه برق مورد نياز كشور شاهد باشيم، هرچند تا رسيدن به وضعيت مطلوب به ويژه در زمينههايي چون بازده و كاهش تلفات راهي طولاني در پيش است.
بر اساس برنامه اعلام شده، برنامهريزي افزايش ظرفيت توليد برق كشور طي سالهاي آينده مبتني بر سياستهاي زير است: – جهتگيري به سمت نيروگاههاي گازي و چرخه تركيبي با بازدهي بالا و آلايندگي كمتر با عنايت به پيشرفت فناوري و ساخت داخل تجهيزات اين نوع نيروگاهها. – به پايان رساندن و بهرهبرداري از طرحهاي نيروگاههاي برق –آبي در دست اجرا و احداث نخستين نيروگاه تلمبه ذخيرهاي كشور در سياه بيشه. – افزايش ضريب ذخيره توليد و پايايي سيستم تا حد مطلوب و به حداقل رساندن شاخص وقوع خاموشيها. – ايجاد فضاي رقابتي و مشاركت بخش خصوصي در زمينهساخت نيروگاهها به روشB.O.T و B.O.O و ارايهبرق توليدي در بازار برق. اين شاخص ها در برنامه سوم توسعه به صورت زير اعلام شده بود: – جهت گيري به سمت نيروگاههاي گازي و سيكل تركيبي با عنايت به پيشرفت فناوري در ساخت اين نوع واحدها و افزايش بازدهي و كارآيي آنها. § – به پايان رساندن طرحهاي نيروگاههاي برق –آبي در دست اجرا . – افزايش ذخيره سيستم توليد و پايايي براي جلوگيري از وقوع خاموشيها و فراهم كردن امكان عملكرد نيروگاههـا در شرايط متعادل و مطمئن بـا رعايت استانداردهاي توليد. نگاه اجمالي به وضعيت توليد و مصرف برق در كشور هدف اصلي برنامهريزي در صنعت برق، توليد متناسب با نياز مصرف، انتقال و توزيع كارآي انرژي الكتريكي است. زمانبر بودن احداث ظرفيت توليد (نيروگاهها)، انتقال و توزيع (خطوط انتقال و توزيع)، لزوم پيشبينيهاي مناسب را در خصوص وضعيت رشد بار و مصرف آشكار ميسازد. بايد توجه داشت كه مطابق استانداردهاي فني مربوط، از ظرفيت عملي يادشده، حداقل ده درصد، بايد به عنوان ذخيره در نظر گرفته شود تا خروج اضطراري نيروگاهها، مشكلي در تأمين بار پيك به وجود نياورد. وضعيت تقاضا و مصرف (بار) در زمان حداكثر (پيك) مصرف در سال 1386، 34894 مگاوات بوده در حالي كه انتظار مي رود اين شاخص در سال جاري به 36960 مگاوات برسد. در سه ماه نخست سال جاري پيك بار همزمان شبكه سراسري كمتر از 34 هزار مگاوات بوده است.
در تأمين برق مطمئن چند نكته را نبايد از نظر دور داشت كه ميتواند اين
قابليت را تحت تأثير جدي قرار دهد. نخست مسأله ميزان بهرهبرداري از
نيروگاههاي آبي است. استفاده از ظرفيت كامل نيروگاههاي آبي نصب شده
در كشور، مستلزم وجود بارندگي و پر بودن مخازن اين نيروگاههاست. اين
در حالي است كه در سال جاري به رغم افزايش ظرفيت نيروگاههاي آبي، كاهش
بارندگي و خشكسالي سبب شده كه امكان استفاده از اين نيروگاهها به شدت
محدود شود. جدول شماره 2 وضعيت كلي مخازن سدهاي مربوط به نيروگاههاي
آبي كشور را در سالهاي 1386 و 1387 در ابتداي تابستان نشان ميدهد. براساس اطلاعات جدول شماره 2 ميزان بهرهگيري از نيروگاههاي برق– آبي حداقل به ميزان كاهش حجم آب كمتر از سال قبل خواهد بود. دوم اينكه، برنامه تعميرات واحدهاي نيروگاهي اغلب به گونهاي تدوين ميشود كه در زمانهاي كمباري صورت بگيرد تا اغلب واحدها براي تأمين بار پيك آماده باشند. در زمستان سال 1386، قطع گاز سبب شد كه در مرحله اول، نياز به برق در كشور بيشتر شود و بنابراين امكان خارج كردن نيروگاهها از مدار براي تعميرات كاهش يابد، در مرحله بعد، با توجه به مشخص نبودن وضعيت تأمين سوخت نيروگاهها در اين مدت، سبب شد بيشتر نيروگاهها آماده نگه داشته شوند. اين دو مسأله موجب شد تا تأخير جدي در برنامه تعميرات نيروگاهها بروز كند.
مسأله حايز اهميت ديگر در مورد وضعيت صنعت برق در سال 1387 كه از كاهش امكان استفاده از نيروگاههاي آبي نشأت ميگيرد، افزايش ميزان سوخت مصرفي مورد نياز نيروگاهها در تابستان و زمستان است. جدول شماره 3كاهشي قابل توجه را در توليد انرژي برق– آبي و نياز به سوخت ، نشان ميدهد. براساس جدول يادشده، ميزان مصرف گازوييل نيروگاهها در حدود 2/3 ميليارد ليتر بيش از سال گذشته خواهد بود كه به مقدار واردات سالانه گازوييل كشور افزوده ميشود. پيشنهاد از آنجا كه مصرف نيروگاهها در فصلهاي گرم بيشتر از طريق گاز طبيعي تأمين ميشود و اغلب در اين اوقات به دليل كاهش مصرف خانوارها مشكل تأمين گاز وجود ندارد، بنابراين مشكل جدي در تأمين سوخت نيروگاهها در تابستان وجود ندارد و تنها مسأله امكان عدم پوشش بار پيك به دليل عدم امكان استفاده از نيروگاههاي آبي و افزايش خروج اضطراري نيروگاههاي حرارتي است. براي چهار ماهه آخر سال و همزمان با افزايش مصرف گاز خانوارها و كمبود گاز، بايد پيشبينيهاي مناسب براي تأمين سوخت گازوييل در نظر گرفته شود. منابع: 1– گزارش هاي شركت توانير. 2– بررسي هاي دفتر امور انرژي (سابق) معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رييس جمهوري. * معاون پيشين دفتر امور انرژي (سابق) |
||
كارآيي و رفع محدوديتهاي توليد واحدهاي فعال، مديريت بار و ... همگي
از مسايلي هستند كه در راستاي هدف اصلي ياد شده بايد موردتوجه مديران و
برنامهريزان قرار گيرند. هر يك از اين مسايل خود به تنهايي مباحث
مفصلي را شامل ميشود كه برنامهريزي و سياستگذاري مستمري را در حوزه
صنعت برق ميطلبد. سياستهايي چون گرايش به واحدهاي با بازده بالاتر،
توسعه نيروگاههاي آبي، زمينهسازي قانوني براي مشاركت بخش خصوصي،
راهاندازي بازار برق و ... در طول برنامههاي سوم و چهارم به منظور
ملاحظاتي است كه در بالا به آنها اشاره شد
